Bến chiều

 

"Bến chiều" là một hình ảnh mang đậm tính biểu tượng trong văn hóa và nghệ thuật Việt Nam, thường gợi lên những xúc cảm về sự hoài niệm, chờ đợi hoặc sự tĩnh lặng của làng quê, nơi mang lại cảm giác bình yên, chậm rãi, đối lập với sự hối hả của cuộc sống hiện đại, thường có hình ảnh một con đò đơn độc, dòng sông phẳng lặng và ánh hoàng hôn vàng vọt hoặc tím thẫm...

"Bến chiều" không chỉ là một mốc thời gian hay một địa danh, mà là "điểm rơi" buồn nhất trong tâm hồn của những kẻ xa quê. Nếu buổi sáng là lúc con người ta hăm hở với cơm áo gạo tiền, thì lúc chiều tà tại một bến vắng chính là lúc nỗi nhớ nhà dâng lên dữ dội nhất.

​​Buổi chiều là lúc ánh sáng cuối ngày lịm dần. Trong văn chương, đây là thời khắc của sự trở về như chim bay về tổ, trâu bò về chuồng, con người về với gia đình. ​Với người tha hương thì khi nhìn dòng người hối hả trở về nhà, kẻ ở xứ người lại cảm thấy mình đứng bên lề của sự sum họp. "Bến chiều" lúc này là bến đợi, nhưng không có con thuyền nào chở họ về đúng nơi họ thuộc về.

Hình ảnh bến đò vào buổi chiều tà thường xuất hiện trong các bài hát trữ tình, dân ca hoặc thơ ca để diễn tả cho sự chia ly - Cảnh người đi, kẻ ở lại bên bến nước khi ánh mặt trời dần buông. Hoặc cảm xúc nhớ về quê nhà - Những người con xa xứ thường nhớ về con đò, bến nước như biểu tượng của kỷ niệm tuổi thơ.

​​Trong văn hóa Việt, "Bến" luôn đi đôi với "Con đò", là nơi tiễn biệt, nơi người mẹ, người vợ đứng trông theo bóng dáng người đi cho đến khikhuất hẳn. Người tha hương thường mơ về một buổi chiều đứng ở bến sông quê, đợi một chuyến đò ngang để tìm lại những gì đã mất. Nhưng thực tế, họ thường đứng ở một cây cầu hiện đại, một bến tàu điện ngầm lạnh lẽo ở phương xa, mắt nhìn vô định.

Bài hát : Bến chiều

Tập nhạc : Khúc tha hương

Nơi đây xưa có những ngày

Bên bờ sông vắng gió bay tóc thề

Cùng ngồi ngắm cảnh làng quê

Cánh diều thấp thoáng say mê gió chiều.

Hương hoa đồng cỏ mỹ miều

Dịu dàng bên lũ bướm yêu lượn lờ

Cùng nhìn khóm liễu lơ thơ

Lặng trong giây phút ước mơ rộn ràng.

Nay nhìn cảnh vật ngỡ ngàng

Với bao chuyện cũ vội vàng trôi qua

Tha hương rời chốn quê nhà

Chiều xưa khói tỏa mắt nhòa sương rơi.

Lặng ngồi trên bến chiều vơi

Nắng đang dần khuất nước trôi lững lờ

Hàng cây lặng lẽ làm ngơ

Lũ cò cánh vỗ vật vờ về đâu.